Vì sao phải thiết kế hệ hút xả khói và tăng áp trong công trình?

 Vì sao phải thiết kế hệ thống hút xả khói và hệ thống tăng áp cầu thang trong công trình xây dựng?

1. Khói – mối nguy hiểm số 1 trong các vụ cháy công trình

Thực tế thống kê cho thấy, trong các vụ cháy nhà cao tầng và công trình công cộng:

• Hơn 70% thương vong không do lửa, mà do ngạt khói và khí độc

• Khói lan nhanh hơn lửa, che khuất tầm nhìn, gây hoảng loạn

• Nhiệt độ khói có thể vượt 300–600°C, đủ gây bỏng và mất ý thức

=> Vì vậy, kiểm soát khói là yêu cầu cốt lõi trong thiết kế an toàn cháy, không phải là hạng mục phụ.

2. Vai trò của hệ thống hút xả khói theo QCVN 06:2022/BXD

2.1. Hệ thống hút xả khói là gì?

Hệ thống hút xả khói là tập hợp các thiết bị:

• Quạt hút khói chịu nhiệt

• Ống gió, cửa xả khói

• Cửa lấy gió bù

• Hệ điều khiển khi cháy

Nhằm:

• Hút và dẫn khói nóng ra khỏi khu vực cháy

• Giữ tầng cháy ở trạng thái có thể thoát nạn và chữa cháy

2.2. Vì sao bắt buộc phải thiết kế hút xả khói?

Theo QCVN 06:2022/BXD, hệ thống hút xả khói là bắt buộc đối với:

• Tầng hầm

• Hành lang kín

• Gara để xe

• Không gian không có thông gió tự nhiên

• Nhà cao tầng, trung tâm thương mại, bệnh viện, khách sạn

Mục tiêu chính:

• Giảm nồng độ khói

• Giảm nhiệt độ

• Kéo dài thời gian thoát nạn an toàn (ASET)

3. Vai trò sống còn của hệ thống tăng áp cầu thang

3.1. Hệ thống tăng áp cầu thang là gì?

Là hệ thống cấp gió cưỡng bức vào:

• Buồng thang thoát nạn

• Sảnh đệm thang

• Hành lang thoát nạn

Tạo áp suất dương, ngăn khói xâm nhập vào lối thoát nạn.

3.2. Vì sao cầu thang phải luôn “không khói”?

Cầu thang là:

• Lối thoát nạn cuối cùng

• Con đường duy nhất dẫn con người ra khỏi đám cháy

Nếu khói tràn vào cầu thang:

• Người thoát nạn mất phương hướng

• Không thể di chuyển lên/xuống

• Dễ dẫn đến kẹt người hàng loạt

Do đó, QCVN 06:2022/BXD yêu cầu bắt buộc tăng áp cầu thang cho nhiều loại công trình.

4. Những lầm tưởng nguy hiểm khi hiểu sai QCVN 06:2022/BXD

4.1. Lầm tưởng 1: Chỉ cần hút khói, không cần tăng áp

❌ Sai hoàn toàn.

• Hút khói xử lý khu vực cháy

• Tăng áp bảo vệ lối thoát nạn

• Hai hệ này không thay thế nhau, mà bắt buộc phối hợp.

4.2. Lầm tưởng 2: Thông gió tự nhiên là đủ

❌ Chỉ đúng với công trình thấp, thoáng.

• Nhà cao tầng: gió tự nhiên không kiểm soát được

• Khi cháy, chênh lệch áp suất làm khói lan ngược

4.3. Lầm tưởng 3: Chỉ cần lắp quạt, không cần tính toán

❌ Nguy hiểm.

• Áp suất quá thấp → khói vẫn xâm nhập

• Áp suất quá cao → không mở được cửa thoát nạn

QCVN 06 quy định rõ:

• Chênh áp cho phép

• Lưu lượng gió

• Tốc độ gió qua cửa

4.4. Lầm tưởng 4: Dùng chung quạt thông gió và quạt hút khói

❌ Sai quy định.

• Quạt hút khói phải chịu nhiệt cao

• Có nguồn điện ưu tiên

• Có chế độ vận hành khi cháy

5. Hậu quả nghiêm trọng nếu hiểu sai và thiết kế sai

Hậu quả về an toàn

• Khói tràn vào cầu thang

• Người thoát nạn bị ngạt, hoảng loạn

• Gia tăng thương vong

Hậu quả về pháp lý

• Không đạt thẩm duyệt PCCC

• Không nghiệm thu đưa công trình vào sử dụng

• Nguy cơ đình chỉ, xử phạt

Hậu quả về kinh tế

• Phải cải tạo lại hệ thống MEP

• Chi phí tăng gấp nhiều lần so với thiết kế đúng ban đầu

• Chậm tiến độ khai thác công trình

6. Giải pháp đúng theo QCVN 06:2022/BXD

✔ Thiết kế đồng bộ hút xả khói + tăng áp

✔ Tính toán lưu lượng – áp suất theo đúng quy chuẩn

✔ Phân tách rõ hệ thống thông gió điều hòa & hệ thống tăng áp, hút xả khói

✔ Kết hợp thi công firestop – ngăn khói lan tại các điểm xuyên sàn, xuyên tường

✔ Kiểm tra, chạy thử và nghiệm thu đầy đủ

7. Kết luận

Hệ thống hút xả khói và tăng áp cầu thang không chỉ là yêu cầu pháp lý, mà là yếu tố quyết định sự sống còn trong các tình huống cháy.

Hiểu sai QCVN 06 = thiết kế sai = hậu quả không thể khắc phục khi cháy xảy ra.

Thiết kế đúng ngay từ đầu là giải pháp an toàn và tiết kiệm nhất cho mọi công trình.

KÊU GỌI HÀNH ĐỘNG

Liên hệ đơn vị chuyên môn về thiết và sản xuất sản phẩm của uy tín để:

• Tư vấn thiết kế hút xả khói & tăng áp đúng QCVN 06:2022/BXD

• Sử dụng vật liệu, thiết bị có đầy đủ pháp lý và chất lượng

• Lựa trọn nhà thầu thi công uy tín và có năng lực

• Kiểm tra – rà soát hồ sơ thiết kế hiện hữu

• Đảm bảo nghiệm thu và vận hành an toàn công trình