VÌ SAO PHẢI QUY ĐỊNH GIỚI HẠN CHỊU LỬA EI CHO ỐNG GIÓ CHỐNG CHÁY TRONG QCVN 06:2022/BXD?

 Từ yêu cầu pháp lý đến bài toán sống còn trong kiểm soát khói

Trong các vụ cháy công trình, khói và khí độc luôn là nguyên nhân chính gây thương vong. Vì vậy, QCVN 06:2022/BXD không chỉ kiểm soát kết cấu chịu lực, mà còn đặc biệt siết chặt yêu cầu đối với hệ thống ống gió phục vụ kiểm soát khói như:

• Hệ thống hút xả khói

• Hệ thống tăng áp cầu thang

• Hệ thống cấp khí chống khói

• Hệ thống cấp khí bù

Trong đó, giới hạn chịu lửa EI của ống gió chống cháy là yêu cầu bắt buộc, không mang tính hình thức.

GIỚI HẠN CHỊU LỬA EI LÀ GÌ?

EI (Integrity & Insulation) là chỉ tiêu đánh giá khả năng chịu lửa của cấu kiện:

• E – Integrity (Tính toàn vẹn):

Ống gió không bị nứt, thủng, cho lửa hoặc khói nóng xuyên qua.

• I – Insulation (Khả năng cách nhiệt):

Nhiệt độ bề mặt không tăng vượt mức cho phép, tránh gây cháy lan thứ cấp.

Ví dụ: EI 60 nghĩa là ống gió duy trì toàn vẹn và cách nhiệt trong 60 phút khi xảy ra cháy.

VÌ SAO ỐNG GIÓ CỦA HỆ THỐNG KIỂM SOÁT KHÓI BẮT BUỘC PHẢI ĐẠT EI?

1. Ống gió là “đường dẫn lửa & khói” nếu không có EI

Trong cháy:

• Nhiệt độ khói có thể > 600–800°C

• Áp suất trong hệ thống tăng áp – hút khói rất lớn

Nếu ống gió không đạt EI:

• Ống biến dạng, thủng

• Lửa & khói lan qua các khoang cháy

• Cháy lan theo phương đứng và phương ngang

=> Ống gió khi đó trở thành nguồn gây cháy lan, không còn là hệ PCCC.

2. Bảo vệ tính liên tục của hệ hút xả khói & tăng áp

Mục tiêu của các hệ này là:

• Giữ lối thoát nạn không khói

• Dẫn khói ra ngoài theo hướng kiểm soát

Nếu ống gió mất EI:

• Hệ hút khói sập trước thời gian thiết kế

• Hệ tăng áp mất áp suất

• Khói tràn vào buồng thang, hành lang

=> Toàn bộ mục tiêu, chiến lược thoát nạn thất bại.

3. Đảm bảo phân khoang cháy theo QCVN 06:2022/BXD

QCVN 06 yêu cầu:

• Mỗi khoang cháy phải được giới hạn bằng kết cấu có EI xác định

• Mọi cấu kiện xuyên qua (trong đó có ống gió) không được làm suy giảm EI của tường/sàn

➡ Vì vậy:

• Ống gió phải có EI ≥ EI của kết cấu xuyên qua

• Các vị trí xuyên sàn, xuyên tường phải kết hợp firestop đạt EI tương đương

4. Chịu được tác động kết hợp: nhiệt + áp suất + rung động

Khác với ống thông gió thông thường, ống gió PCCC phải:

• Làm việc trong môi trường nhiệt độ cao

• Chịu áp suất tăng áp (buồng thang, phòng đệm)

• Duy trì hình dạng trong suốt thời gian cháy

=> Chỉ các ống gió chống cháy được thử nghiệm EI mới đáp ứng được điều này.

⚠  HẬU QUẢ NGHIÊM TRỌNG NẾU HIỂU SAI HOẶC BỎ QUA YÊU CẦU EI

• Không được nghiệm thu PCCC

• Buộc tháo dỡ, thay thế toàn bộ hệ ống

• Cháy lan nhanh qua các tầng

• Mất an toàn thoát nạn

• Trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng cho CĐT & nhà thầu

Rất nhiều công trình sai ngay từ khâu thiết kế, do xem ống gió chỉ là hạng mục cơ điện thông thường.

GIẢI PHÁP ĐÚNG: ĐỒNG BỘ ỐNG GIÓ EI + FIRESTOP EI

Để đáp ứng QCVN 06:2022/BXD, cần:

• Ống gió chống cháy có chứng nhận thử nghiệm EI theo ISO 6944-1

• Firestop tại vị trí xuyên sàn, xuyên tường đạt EI tương đương

• Thi công đúng cấu hình đã thử nghiệm

• Không dùng vật liệu xây dựng truyền thống thay thế

=> EI của hệ thống = EI của mắt xích yếu nhất.

VAI TRÒ CỦA FIRESTOP TRONG HỆ ỐNG GIÓ EI

Ngay cả khi ống gió đạt EI, nhưng:

• Lỗ xuyên không được bịt kín đúng chuẩn

• Firestop không chịu được nhiệt & áp

➡ Thì:

• Khói vẫn lọt qua

• Áp suất bị thất thoát

• Hệ kiểm soát khói mất tác dụng

Firestop chính là phần mở rộng EI của ống gió tại vị trí xuyên kết cấu.

KẾT LUẬN

Quy định giới hạn chịu lửa EI đối với ống gió chống cháy trong QCVN 06:2022/BXD không phải là rào cản kỹ thuật, mà là:

• Hàng rào bảo vệ con người

• Công cụ kiểm soát cháy lan

• Điều kiện bắt buộc để hệ hút khói – tăng áp hoạt động hiệu quả

=> Không có EI – không có kiểm soát khói thực sự.